İçeriğe geç
Laboratuvar & tekstil test cihazları · ProserLab

PROSERLAB BİLGİ MERKEZİ

Tekstil Terimleri Sözlüğü

Tekstil sektöründe, iplik ve kumaş üretiminde, kalite kontrol süreçlerinde ve tekstil laboratuvarlarında kullanılan temel teknik terimlerin açıklamalarını bu sözlükte bulabilirsiniz.

ProserLab Tekstil Terimleri Sözlüğü
İplik numarası, kumaş yapısı, renk ölçümü, renk haslığı, laboratuvar testleri ve ölçüm cihazlarıyla ilgili temel kavramları anlaşılır şekilde açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.
A B D G I K M N P R S T Y

A

AATCC Tekstil, renk ve kalite kontrol alanlarında test metotları geliştiren uluslararası kuruluşlardan biridir. Tekstil testlerinde AATCC test metotlarına referans verilebilir.
Atkı Kumaşın enine doğrultusunda, çözgü ipliklerine dik olarak yerleştirilen ipliklerdir. Dokuma kumaş yapısının temel bileşenlerinden biridir.
Aşındırma Bir tekstil malzemesinin sürtünme veya mekanik etki sonucunda yüzeyinde meydana gelen aşınma durumudur. Kumaş dayanımının değerlendirilmesinde önemlidir.

B

Büküm İpliğin lif veya iplik elemanlarının kendi ekseni etrafında döndürülmesiyle oluşturulan yapıdır. İpliğin görünümü, mukavemeti ve davranışı üzerinde etkili olabilir.
Büküm Sayısı İpliğin belirli bir uzunluğundaki büküm miktarını ifade eder. Genellikle metre başına büküm (TPM) veya inç başına büküm (TPI) şeklinde belirtilir.

D

D65 Renk değerlendirmesinde kullanılan standart aydınlatma koşullarından biridir. Gün ışığına yakın bir aydınlatma koşulunu temsil eder ve renk kontrol kabinlerinde yaygın olarak kullanılır.
Denye (Denier) İpliğin doğrusal yoğunluğunu ifade eden bir ölçü birimidir. 9.000 metre ipliğin gram cinsinden ağırlığı üzerinden tanımlanır.
ΔE (Delta E) İki renk arasındaki renk farkını sayısal olarak ifade etmek için kullanılan değerdir. Renk ölçüm sistemlerinde renk farkının değerlendirilmesinde kullanılır.

G

Gri Skala Tekstil renk haslığı testlerinde renk değişimi veya lekelenmenin değerlendirilmesinde kullanılan referans skaladır.
GSM Kumaşın metrekare başına gram cinsinden ağırlığını ifade eder. Kumaş gramajı olarak da bilinir.

Kumaş Bilgileri →
Gramaj Bir kumaşın belirli bir alanının ağırlığını ifade eder. Tekstilde çoğunlukla g/m² yani GSM birimi kullanılır.

I

Işık Haslığı Tekstil malzemesinin ışığa maruz kaldığında rengini koruma direncidir. Belirli test metotlarına göre değerlendirilir.
Işık Kabini Tekstil ve diğer malzemelerin farklı standart ışık kaynakları altında görsel olarak renk değerlendirmesi yapılmasını sağlayan cihazdır.

Işık Kabinleri ve Laboratuvar Ürünleri →

K

Kondisyonlama Tekstil numunelerinin belirli sıcaklık ve bağıl nem koşullarında bekletilerek test öncesinde uygun dengeye getirilmesi işlemidir.
Krokmeter Tekstil malzemelerinde kuru veya yaş sürtme sonucunda oluşan renk transferinin değerlendirilmesinde kullanılan test cihazıdır.
Kumaş Kalınlığı Kumaşın iki yüzeyi arasındaki mesafeyi ifade eder. Kalınlık ölçer cihazlarla belirli ölçüm koşulları altında ölçülür.
Kumaş Sıklığı Kumaşta belirli bir uzunluk içerisindeki çözgü ve atkı ipliği sayısını ifade eder. Kumaş yapısının ve görünümünün değerlendirilmesinde önemlidir.

M

Mukavemet Bir tekstil malzemesinin uygulanan kuvvete karşı dayanma kapasitesidir. İplik ve kumaş kalite kontrolünde önemli bir fiziksel özelliktir.
Multifibre Kumaş Renk haslığı testlerinde farklı lif türlerine renk transferinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılan çok lifli refakat kumaşıdır.

N

Ne İngiliz pamuk iplik numarası sistemidir. Belirli ağırlıktaki ipliğin uzunluğunu ifade eden dolaylı bir numaralandırma sistemidir.
Nem Bir malzemenin içerdiği su miktarını ifade eder. Tekstil hammaddeleri ve ürünlerinde kalite kontrol açısından önemli bir parametredir.
Nem Ölçer Malzemenin nem içeriğini belirlemek için kullanılan ölçüm cihazıdır. Tekstil, ahşap, kağıt ve çeşitli hammaddelerde farklı tipleri kullanılabilir.
Nm Metrik iplik numarasıdır. Bir gram ipliğin kaç metre uzunluğunda olduğunu ifade eder.

İplik Numarası Hesaplama →

P

pH Bir çözeltinin asidik veya bazik karakterini ifade eden ölçüm değeridir. Tekstil işlemlerinde ve bazı kalite kontrol uygulamalarında pH ölçümü yapılabilir.
Pilling Kumaş yüzeyinde kullanım veya sürtünme sonucunda küçük lif topaklarının oluşmasıdır. Kumaşın görünüm ve kullanım performansının değerlendirilmesinde önemlidir.
Pantone Renklerin belirli standartlara göre tanımlanması ve iletişiminde kullanılan renk sistemlerinden biridir. Tekstil ve baskı gibi sektörlerde renk referansı olarak kullanılabilir.

R

Refakat Kumaşı Renk haslığı testlerinde numuneden diğer malzemeye renk transferini değerlendirmek amacıyla kullanılan standart yardımcı kumaştır.
Renk Farkı İki renk arasındaki görsel veya sayısal farklılığı ifade eder. Renk ölçüm cihazları kullanılarak çeşitli renk uzaylarında hesaplanabilir.
Renk Haslığı Tekstil malzemesinin yıkama, sürtme, ışık, ter ve benzeri etkilere karşı rengini koruma özelliğidir.

Tekstil Testleri →

S

Spektrofotometre Bir malzemenin renk özelliklerini ölçmek ve renk farklarını sayısal olarak değerlendirmek için kullanılan ölçüm cihazıdır.
Sürtme Haslığı Tekstil yüzeyinin başka bir yüzeyle kuru veya yaş şekilde sürtünmesi sonucunda renk transferine karşı gösterdiği dayanımdır.
Su Banyosu Numunelerin veya çözeltilerin kontrollü sıcaklıkta ısıtılması amacıyla kullanılan laboratuvar cihazıdır.

T

Tex İpliğin doğrusal yoğunluğunu ifade eden ölçü birimidir. 1.000 metre ipliğin gram cinsinden ağırlığını belirtir.

Tekstil Formülleri →
TL84 Renk değerlendirmesinde kullanılan belirli bir floresan aydınlatma koşuludur. Özellikle mağaza ve ticari ortam aydınlatmasını temsil eden standart ışık kaynaklarından biri olarak kullanılır.
TPM İplikte metre başına düşen büküm sayısını ifade eder. İplik bükümünün belirlenmesinde kullanılan ölçü birimidir.
Test Metodu Bir malzemenin veya ürünün belirli bir özelliğini ölçmek ya da değerlendirmek için izlenmesi gereken tanımlı test prosedürüdür.

Y

Yıkama Haslığı Tekstil malzemesinin yıkama işlemi sırasında rengini koruma ve çevresindeki malzemelere renk transfer etmeme özelliğinin değerlendirilmesidir.
Yırtılma Mukavemeti Bir kumaşın yırtılma kuvvetlerine karşı gösterdiği dayanımı ifade eder. Kumaşın fiziksel performansının değerlendirilmesinde kullanılan testlerden biridir.

Ç

Çözgü Dokuma kumaşın boyuna doğrultusunda uzanan ve atkı iplikleriyle kesişerek kumaş yapısını oluşturan ipliklerdir.

Ö

Özgül Ağırlık Bir malzemenin yoğunluğunun referans alınan bir maddenin yoğunluğuna oranını ifade eden boyutsuz bir değerdir. Laboratuvar ölçümlerinde farklı uygulamalarda kullanılabilir.
```
Tüm faydalı bilgiler